Afvalberg in de zorg? 5 slimme en goedkope oplossingen

Margriet Bos · 2026-05-29

De zorgsector staat voor een flinke uitdaging. De Green Deal wil namelijk een kwart minder restafval in 2026. Dat klinkt misschien als een ver-van-je-bed-show, maar het raakt elke zorgorganisatie. En het goede nieuws? Veel instellingen zijn al bezig. Toch is het succes niet alleen een taak van het management. Iedereen, van schoonmaker tot specialist, speelt een rol. Daarom doen maar liefst 175 organisaties mee aan de landelijke Week zonder Afval. Ze laten zien dat duurzaamheid niet duur hoeft te zijn. Hier zijn vijf voorbeelden die je direct kunt toepassen. ### Minder wegwerpproducten, meer hergebruik Een van de grootste boosdoeners in de zorg is wegwerpmateriaal. Denk aan handschoenen, mondkapjes en verpakkingen. Maar steeds meer instellingen stappen over op herbruikbare alternatieven. Zo gebruiken sommige verpleeghuizen nu wasbare bedbeschermers in plaats van wegwerpvarianten. Dat scheelt niet alleen afval, maar ook kosten op de lange termijn. ### Eten verspillen? Niet meer! Voedselverspilling is een stille afvalberg. Zorgorganisaties gooien vaak grote hoeveelheden eten weg. Maar er zijn slimme manieren om dit te voorkomen. Een aantal ziekenhuizen werkt bijvoorbeeld met een 'restjesdag' waarbij maaltijden worden gemaakt van overgebleven ingrediënten. Ook wordt er vaker ingekocht op basis van vraag, in plaats van geschatte behoeften. Het resultaat? Minder afval en een lagere factuur. ### Afval scheiden werkt écht Ja, het klinkt simpel, maar het wordt nog te vaak overgeslagen. Door afval goed te scheiden, kun je veel restafval verminderen. Plastic, papier, glas en GFT krijgen een tweede leven. Sommige zorginstellingen hebben speciale afvalcoaches aangesteld die medewerkers helpen om het juiste te doen. Een kleine moeite, maar met een groot effect. ### Hergebruik van medische hulpmiddelen Medische apparatuur zoals infuuspompen en beademingsslangen worden vaak na eenmalig gebruik weggegooid. Maar steeds meer organisaties kiezen voor sterilisatie en hergebruik. Dit is niet alleen beter voor het milieu, maar ook voor de portemonnee. Een voorbeeld: een ziekenhuis in Utrecht bespaart jaarlijks duizenden euro's door herbruikbare naaldencontainers te gebruiken. ### Bewustwording creëren bij medewerkers Het belangrijkste onderdeel is misschien wel de mentaliteit. Zonder betrokken medewerkers kom je nergens. Daarom organiseren veel zorgorganisaties workshops en challenges rondom afvalvermindering. Denk aan een 'afvalvrije week' of een competitie tussen afdelingen. Het motiveert en zorgt voor blijvende verandering. - Gebruik herbruikbare materialen waar mogelijk - Plan maaltijden op basis van vraag - Stel afvalcoaches aan - Steriliseer en hergebruik medische hulpmiddelen - Organiseer bewustwordingsacties Deze aanpak bewijst dat duurzaamheid hand in hand kan gaan met kostenbesparing. Dus waar wacht je nog op? Begin vandaag nog met een van deze ideeën.