Afvalberg aanpakken: 5 slimme voorbeelden uit de zorg

Margriet Bos · 2026-05-29

De zorgsector produceert jaarlijks een enorme berg afval. Denk aan verpakkingen, wegwerphandschoenen, medicijnresten en etensresten. Het is een uitdaging die we samen moeten oplossen. Daarom doen maar liefst 175 zorgorganisaties mee aan de landelijke Week zonder Afval. Ze laten zien dat minder afval niet alleen beter is voor het milieu, maar ook flink kan besparen op kosten. ### De Green Deal: een ambitieus plan De Green Deal wil in 2026 een kwart minder restafval realiseren. Dat klinkt misschien als een ver-van-je-bed-show, maar veel organisaties zetten al concrete stappen. Het succes hangt af van iedereen: van de directeur tot de schoonmaker. Het mooie is dat kleine aanpassingen vaak grote impact hebben. Zo bespaart een verpleeghuis in Rotterdam jaarlijks € 5.000 door afval beter te scheiden. Dat geld kunnen ze direct investeren in betere zorg.  ### Vijf inspirerende voorbeelden uit de praktijk Hier zijn vijf succesvolle aanpakken die je direct kunt toepassen in jouw organisatie. Ze zijn eenvoudig, kostenbesparend en bewezen effectief. #### 1. Herbruikbare bekers in plaats van wegwerpbekers Een groot ziekenhuis in Utrecht verving alle plastic wegwerpbekers door herbruikbare exemplaren. Medewerkers krijgen een eigen beker die ze na gebruik in de vaatwasser zetten. Resultaat: een afname van 80% aan plastic afval en een besparing van € 12.000 per jaar. #### 2. Digitale administratie vermindert papierafval Een zorginstelling in Groningen schakelde over op volledig digitale dossiers. Geen printjes meer van zorgplannen of medicatielijsten. Dit scheelt niet alleen papier, maar ook tijd. Medewerkers kunnen nu sneller informatie delen en raken minder kwijt. #### 3. Voedselverspilling tegengaan met slimme porties In een verpleeghuis in Limburg merkten ze dat veel eten werd weggegooid. Ze begonnen met het aanbieden van kleinere porties en lieten bewoners zelf kiezen wat ze wilden. Dit leidde tot 30% minder etensresten en een besparing van € 8.000 per jaar. #### 4. Medicijnresten apart inzamelen Medicijnresten komen vaak in het riool terecht, wat slecht is voor het milieu. Een thuiszorgorganisatie in Amsterdam startte een inzamelpunt voor oude medicijnen. Ze werken samen met de lokale apotheek. Dit voorkomt dat schadelijke stoffen in het water komen. #### 5. Hergebruik van medische hulpmiddelen Een revalidatiecentrum in Den Haag begon met het steriliseren en hergebruiken van eenmalige hulpmiddelen zoals katheters en handschoenen. Dit bespaart niet alleen afval, maar ook kosten. Ze rekenen op een besparing van € 15.000 per jaar. ### Waarom meedoen aan de Week zonder Afval? De Week zonder Afval is een initiatief van de Green Deal. Het doel is om bewustwording te creëren en concrete acties te stimuleren. Door mee te doen, laat je zien dat jouw organisatie duurzaamheid serieus neemt. Bovendien kun je direct resultaten boeken. Veel deelnemers merken dat het hun medewerkers motiveert en dat het een positief effect heeft op het werkklimaat. ### Praktische tips om zelf te starten Wil je ook aan de slag? Begin klein. Kies een afvalstroom die je wilt aanpakken, zoals plastic of etensresten. Betrek je medewerkers erbij en vier successen. Het hoeft niet perfect te zijn; elke stap helpt. Denk aan: - Vervang wegwerpproducten door herbruikbare alternatieven. - Plaats duidelijke afvalbakken met instructies. - Houd een nulmeting om te zien wat je bespaart. Deze eenvoudige stappen kunnen een groot verschil maken. En wie weet, misschien inspireer je andere organisaties om ook in actie te komen.