Acute zorg: regio's moeten keuzes maken door budget

Margriet Bos · 2026-06-02

Minister Sophie Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) wil regio's dwingen tot duidelijke keuzes in het aanbod van acute zorg. Dit plan draait om budgetbekostiging voor spoedeisende hulpafdelingen (SEH's). Maar wat betekent dit precies voor de zorg in Nederland? ### Wat is budgetbekostiging? Budgetbekostiging is een systeem waarbij SEH's een vast bedrag krijgen, ongeacht hoeveel patiënten ze behandelen. Het idee is simpel: in plaats van per behandeling te betalen, krijgen ziekenhuizen een vast budget. Dit moet hen stimuleren om efficiënter te werken en samen te werken. Vanaf 1 januari 2027 krijgen alle SEH's een vast budget van 4,6 miljoen euro. Dat klinkt misschien als veel geld, maar het is een forse verandering vergeleken met het huidige systeem. Momenteel worden SEH's betaald op basis van het aantal behandelingen, wat soms leidt tot onnodige zorg. ### Waarom deze verandering? De minister wil regio's dwingen om keuzes te maken. Niet elk ziekenhuis kan alles bieden. Denk aan complexe operaties of gespecialiseerde zorg voor bijvoorbeeld hartaanvallen of beroertes. Door budgetten vast te stellen, moeten regio's onderling afspreken wie wat doet. Dit is niet nieuw. Al jaren waarschuwen experts dat de acute zorg te versnipperd is. Patiënten worden soms van het ene naar het andere ziekenhuis gestuurd, wat tijd kost en risico's met zich meebrengt. Met budgetbekostiging hopen ze dat ziekenhuizen beter gaan samenwerken. ### Wat verandert er voor patiënten? Voor jou als patiënt kan dit zowel goed als slecht nieuws zijn. Aan de ene kant kan het leiden tot betere kwaliteit. Ziekenhuizen specialiseren zich, dus je krijgt sneller de juiste zorg. Aan de andere kant kan het betekenen dat je verder moet reizen voor acute hulp. Stel je voor: je hebt een hartaanval. In het huidige systeem ga je naar de dichtstbijzijnde SEH. In de toekomst kan het zijn dat die SEH geen hartzorg meer biedt. Dan moet je naar een ander ziekenhuis, misschien 20 of 30 kilometer verderop. Dat is onhandig, maar kan levens redden als de zorg daar beter is. ### Hoe reageren zorgprofessionals? Zorgprofessionals zijn verdeeld. Sommigen juichen het toe omdat het de efficiëntie verhoogt. Anderen vrezen dat het ten koste gaat van de toegankelijkheid. Een veelgehoorde kritiek is dat 4,6 miljoen euro te weinig is voor sommige SEH's, vooral in dunbevolkte gebieden. - Voorstanders zeggen: "Het dwingt ons om slimmer te werken." - Tegenstanders zeggen: "Het leidt tot wachtrijen en lange reistijden." De waarheid ligt waarschijnlijk in het midden. Het hangt ervan af hoe regio's de samenwerking invullen. ### Wat zijn de volgende stappen? De invoering van budgetbekostiging is een proces. Eerst moeten regio's in kaart brengen welke zorg ze willen aanbieden. Daarna volgen onderhandelingen over wie wat doet. Dit is complex, want elk ziekenhuis wil zijn eigen specialismen behouden. De minister heeft aangekondigd dat ze regio's de tijd geeft om zich voor te bereiden. Maar 2027 is niet ver weg. Ziekenhuizen moeten nu al nadenken over hun toekomst. ### Conclusie Budgetbekostiging voor SEH's is een grote verandering in de acute zorg. Het dwingt regio's tot keuzes, wat kan leiden tot betere zorg, maar ook tot minder keuzevrijheid voor patiënten. De komende jaren worden cruciaal om te zien of dit plan werkt. Voor jou als professional is het belangrijk om op de hoogte te blijven. Praat met collega's, volg het nieuws en denk na over hoe jouw regio de uitdagingen aan kan gaan. De zorg verandert, en wij moeten mee veranderen.