Acibadem als ZBC: Uitholling van de Zorg of Noodzakelijke Aanvulling?

Margriet Bos · 2026-08-14

Het is een vraag die steeds vaker opduikt in de Nederlandse zorg: wat is de échte rol van zelfstandige behandelcentra (zbc's) zoals Acibadem? Voor veel ziekenhuizen is dit bedrijf hét voorbeeld van een partij die de zorg 'uitholt'. Maar klopt dat beeld wel? En hoe gaat zo'n zorgaanbieder eigenlijk om met niet-gecontracteerde zorg? Laten we eens verder kijken dan de kreten. Acibadem is zakelijk gezien een succes. Het bedrijf groeit, trekt patiënten en draait goede resultaten. Maar juist dat succes zorgt voor wrevel bij traditionele ziekenhuizen. Die zien hun budgetten onder druk staan terwijl commerciële partijen als Acibadem steeds meer behandelingen naar zich toe trekken. Het roept de vraag op: gaat het hier om innovatie of om het wegkapen van lucratieve zorg? ### De Opkomst van het Zelfstandig Behandelcentrum De afgelopen jaren is het aantal zbc's in Nederland explosief gestegen. Dat komt niet uit de lucht vallen. Ziekenhuizen kampen met lange wachtlijsten, personeelstekorten en hoge overheadkosten. Een zbc als Acibadem kan vaak sneller en goedkoper werken. Geen grote spoedeisende hulp, geen intensive care, maar juist gefocust op planbare zorg. Denk aan cataractoperaties, knieartroscopieën of bepaalde huidbehandelingen. Dat klinkt aantrekkelijk voor de patiënt. Korter wachten, meer aandacht en vaak een modernere uitstraling. Maar voor het ziekenhuis betekent het minder omzet. En minder omzet betekent minder geld voor de dure, complexe zorg die wél in het ziekenhuis moet blijven. Dat is precies de kern van de spanning. ### Niet-Gecontracteerde Zorg: Een Grijs Gebied Een van de heikelste punten is de niet-gecontracteerde zorg. Ziekenhuizen hebben afspraken met zorgverzekeraars over tarieven en kwaliteit. Zbc's die niet gecontracteerd zijn, hoeven zich daar niet aan te houden. Ze mogen hun eigen prijzen bepalen. Dat geeft vrijheid, maar ook risico's. - Patiënten kunnen onverwacht zelf moeten bijbetalen. - De kwaliteit is minder goed te controleren door de verzekeraar. - Er kan ongelijke concurrentie ontstaan met ziekenhuizen die wél aan alle regels voldoen. Toch is het niet zo zwart-wit. Acibadem benadrukt zelf dat ze transparant zijn over hun tarieven en dat ze gewoon voldoen aan de geldende kwaliteitsnormen. Ze zeggen dat ze juist een aanvulling zijn op de zorg, niet een vervanging. ### Wat Betekent Dit Voor Jou? Als je nu een behandeling nodig hebt, is de kans groot dat je een keuze krijgt. Ga je naar het ziekenhuis of naar een zbc? Het is verleidelijk om voor de snelste optie te gaan. Maar het is slim om eerst te checken of je zorgverzekeraar een contract heeft met die partij. Zo niet, dan kan het zomaar zijn dat je een flinke rekening thuisgestuurd krijgt. Een voorbeeld: een staaroperatie in een gecontracteerd ziekenhuis kost je misschien alleen je eigen risico. Bij een niet-gecontracteerde kliniek kan het tarief hoger liggen. Soms betaal je tot wel 25% van de rekening zelf. Dat is een financieel risico dat je niet wilt nemen. ### De Toekomst van de Zorg De discussie over Acibadem en andere zbc's gaat eigenlijk over iets groters. Hoe willen we dat de zorg er in de toekomst uitziet? Willen we dat zorg een vrije markt wordt waar commerciële partijen hun gang kunnen gaan? Of moeten we juist vasthouden aan het idee dat zorg een publieke voorziening is, gereguleerd en gepland? Het antwoord is waarschijnlijk ergens in het midden. Zbc's kunnen een nuttige rol spelen door de druk op ziekenhuizen te verlichten. Maar er moeten duidelijke spelregels komen. Zowel voor de tarieven als voor de kwaliteit. En de patiënt moet altijd goed geïnformeerd worden over wat hij of zij kan verwachten. Acibadem staat aan de kant van de ziekenhuizen, zeggen ze zelf. Maar of dat ook zo voelt voor de ziekenhuizen zelf, is nog maar de vraag. Wat wel duidelijk is: de zorg verandert, en we moeten allemaal mee met die beweging. Of we dat nou willen of niet. Het is een kwestie van balans vinden tussen innovatie en solidariteit. En dat is misschien wel de grootste uitdaging van de Nederlandse gezondheidszorg van dit moment. Het is belangrijk om kritisch te blijven, maar ook om open te staan voor nieuwe initiatieven. Want uiteindelijk gaat het om één ding: de beste zorg voor iedereen, betaalbaar en toegankelijk. En dat vraagt om samenwerking, niet om strijd.