175 zorgorganisaties verminderen afvalberg: 5 slimme tips

Margriet Bos · 2026-05-29

De zorgsector produceert jaarlijks een enorme hoeveelheid afval. Denk aan verpakkingen, wegwerphandschoenen en etensresten. Daarom hebben 175 zorgorganisaties de handen ineengeslagen tijdens de landelijke Week zonder Afval. Ze willen een kwart minder restafval in 2026, zoals de Green Deal voorschrijft. Maar hoe pak je dat aan? Hier zijn vijf succesvolle voorbeelden die je meteen kunt toepassen. ### Waarom minder afval in de zorg belangrijk is Afval verminderen is niet alleen goed voor het milieu, het bespaart ook geld. Veel zorginstellingen gooien nog te veel weg dat eigenlijk herbruikbaar is. Denk aan papieren handdoekjes of plastic bekertjes. Door slimme keuzes te maken, kun je de afvalberg verkleinen en tegelijkertijd kosten drukken. Het mooie is: je hebt er geen dure apparatuur voor nodig, alleen een andere mindset.  ### Vijf voorbeelden die werken Hier zijn vijf praktische voorbeelden uit de praktijk van zorgorganisaties. Ze zijn eenvoudig over te nemen en leveren snel resultaat op. #### 1. Vervang wegwerpartikelen door herbruikbare alternatieven Een van de grootste afvalstromen in de zorg is wegwerpmateriaal. Denk aan plastic handschoenen, mondkapjes en bekers. Door over te stappen op herbruikbare varianten bespaar je niet alleen afval, maar ook geld. Een verpleeghuis in Utrecht bespaarde bijvoorbeeld € 5.000 per jaar door herbruikbare drinkbekers te gebruiken in plaats van plastic wegwerpbekers. #### 2. Start een scheidingsprogramma voor afval Veel zorginstellingen hebben nog geen goed systeem voor afvalscheiding. Plastic, papier en GFT worden vaak bij het restafval gegooid. Door duidelijke bakken te plaatsen en medewerkers te trainen, kun je de hoeveelheid restafval met wel 30% verminderen. Een ziekenhuis in Rotterdam haalde dit binnen drie maanden. #### 3. Gebruik digitale communicatie in plaats van papier Papier is een grote afvalpost in de zorg. Denk aan formulieren, nieuwsbrieven en patiëntendossiers. Door over te stappen op digitale alternatieven bespaar je papier en inkt. Een zorgorganisatie in Amsterdam bespaarde jaarlijks 2.000 kilogram papier door alle interne communicatie digitaal te doen. #### 4. Organiseer een 'afvalvrije week' met je team Soms is een spelelement nodig om medewerkers te motiveren. Een week zonder afval daagt teams uit om creatief te zijn. Een verpleeghuis in Den Haag organiseerde zo'n week en zag de restafvalberg met 40% dalen. Medewerkers vonden het leuk en het zorgde voor nieuwe ideeën, zoals het hergebruiken van verpakkingen. #### 5. Kies voor leveranciers met duurzame verpakkingen Veel afval komt van leveranciers. Denk aan medicijnverpakkingen, schoonmaakmiddelen en voeding. Door met leveranciers af te spreken dat ze minder verpakkingsmateriaal gebruiken, kun je de afvalberg verkleinen. Een zorginstelling in Eindhoven bespaarde € 3.000 per jaar door over te stappen op een leverancier die herbruikbare dozen gebruikt. ### Hoe begin je zelf? Wil je ook aan de slag met afval verminderen? Begin klein. Kies een van de bovenstaande voorbeelden en pas het aan op jouw situatie. Het belangrijkste is dat je medewerkers betrekt. Zij zijn de sleutel tot succes. Maak het leuk, organiseer een challenge of beloon goede ideeën. ### Conclusie De Week zonder Afval laat zien dat 175 zorgorganisaties serieus werk maken van duurzaamheid. Met simpele aanpassingen kun je de afvalberg verkleinen en kosten besparen. De Green Deal-doelstelling van een kwart minder restafval in 2026 is haalbaar als iedereen meedoet. Dus waar wacht je nog op? Begin vandaag met een van deze tips en maak het verschil.