175 zorgorganisaties verminderen afval: 5 slimme voorbeelden

Margriet Bos · 2026-05-29

De zorgsector produceert jaarlijks duizenden tonnen afval, maar daar komt verandering in. Maar liefst 175 zorgorganisaties doen mee aan de landelijke Week zonder Afval, een initiatief dat past bij de Green Deal. Die deal wil in 2026 een kwart minder restafval. Klinkt ambitieus? Dat is het ook. Maar het goede nieuws: het kan echt. ### Wat is de Green Deal eigenlijk? De Green Deal is een afspraak tussen de overheid, zorginstellingen en andere partijen om samen duurzamer te werken. Het doel? Minder afval, minder CO2-uitstoot en meer hergebruik. En dat is hard nodig. Want elke dag gooien we in de zorg bergen weg die eigenlijk nog bruikbaar zijn. Denk aan ongebruikte verbanden, plastic verpakkingen of medicijnresten. De Week zonder Afval laat zien dat het anders kan. Vijf organisaties delen hun succesverhalen. Ze bewijzen dat kleine aanpassingen een groot verschil maken. ### Voorbeeld 1: Herbruikbare bekers in plaats van wegwerp Een groot ziekenhuis verving alle plastic wegwerpbekers door herbruikbare exemplaren. Dat klinkt simpel, maar het scheelt jaarlijks 1,2 ton afval. Medewerkers krijgen nu een eigen beker met hun naam erop. Dat voelt persoonlijker en zorgt voor minder verspilling. De investering? Ongeveer € 5.000 voor de aanschaf. Maar binnen een jaar is dat al terugverdiend door lagere inkoopkosten. ### Voorbeeld 2: Aparte afvalstromen op elke afdeling Een verpleeghuis zette in op betere scheiding. Op elke afdeling kwamen aparte bakken voor plastic, papier, glas en restafval. Het resultaat: 30 procent minder restafval in slechts zes maanden. Medewerkers kregen een korte training, en bewoners werden erbij betrokken. Want ook zij kunnen helpen. Een simpele sticker op de bakken maakt het duidelijk. ### Voorbeeld 3: Medicijnresten terugdringen Medicijnresten in het water zijn een groot probleem. Een thuiszorgorganisatie startte een project om ongebruikte medicijnen in te zamelen. Cliënten leveren ze in bij de apotheek. Dat klinkt logisch, maar veel mensen gooien ze nog door de wc of in de prullenbak. Door voorlichting en een simpel inzamelpunt daalde het aantal medicijnresten met 40 procent. Een win-win voor het milieu en de portemonnee. ### Voorbeeld 4: Minder verpakkingsmateriaal bij inkoop Een zorginstelling onderhandelde met leveranciers over minder verpakking. In plaats van elke losse handschoen in plastic, krijgen ze nu dozen met 100 stuks. Dat bespaart 800 kilogram verpakkingsafval per jaar. De kosten daalden ook: doordat er minder verpakking is, passen er meer producten in een vrachtwagen. Minder transport, minder CO2. ### Voorbeeld 5: Een afvalcoach op de werkvloer Het laatste voorbeeld is misschien wel het slimste. Een revalidatiecentrum stelde een afvalcoach aan. Die coach loopt rond, geeft tips en helpt medewerkers met vragen. Kleine aanpassingen, zoals etensresten in de groene bak en papier in de blauwe, leveren al veel op. In een jaar tijd daalde het restafval met 25 procent. De coach kost € 30.000 per jaar, maar de besparing op afvalverwerking is € 35.000. Dus het verdient zichzelf terug. ### Waarom meedoen aan de Week zonder Afval? Deze voorbeelden laten zien dat het niet ingewikkeld hoeft te zijn. Elke organisatie kan stappen zetten. Of je nu groot of klein bent, elk beetje helpt. De Green Deal heeft een duidelijk doel: 25 procent minder restafval in 2026. Met 175 deelnemers aan de Week zonder Afval is de beweging al in gang gezet. Doe mee, want samen maken we het verschil. ### Praktische tips om zelf te starten - Begin klein: kies een afdeling of team om te testen. - Betrek medewerkers: zij weten het beste waar afval ontstaat. - Meet de resultaten: wat je meet, kun je verbeteren. - Vier successen: een feestje motiveert om door te gaan. Deze vijf voorbeelden inspireren. Ze bewijzen dat duurzaamheid en kostenbesparing hand in hand gaan. Dus waar wacht je nog op? Start vandaag met een kleine stap.