175 zorgorganisaties strijden tegen afvalberg: 5 slimme voorbeelden

Margriet Bos · 2026-05-29

De zorgsector produceert jaarlijks een enorme hoeveelheid afval. Denk aan verpakkingen, wegwerphandschoenen, en medische materialen. Maar daar komt verandering in. Maar liefst 175 zorgorganisaties doen mee aan de Week zonder Afval, een initiatief dat past binnen de Green Deal. Het doel? Een kwart minder restafval in 2026. En dat is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor de portemonnee. In dit artikel delen we vijf concrete voorbeelden die laten zien hoe je als zorginstelling kosten bespaart en duurzamer werkt. ### Waarom minder afval in de zorg? Afval is niet alleen een milieuprobleem; het kost ook geld. Elke kilo restafval die je verbrandt of stort, kost gemiddeld €0,15 tot €0,25. Voor een gemiddeld verpleeghuis met 100 bewoners kan dat oplopen tot duizenden euro's per jaar. Daarnaast zorgt afval voor extra werk: personeel moet het sorteren, afvoeren en beheren. Door slimmer om te gaan met materialen, kun je dus zowel duurzaam als efficiënter werken. De Green Deal Zorg is een samenwerking tussen zorginstellingen, overheden en bedrijven. Het doel is om de CO2-uitstoot te verminderen en de circulaire economie te stimuleren. Een van de speerpunten is afvalvermindering. En de resultaten zijn veelbelovend. Zo hebben deelnemende organisaties in 2024 al gemiddeld 15% minder restafval geproduceerd. ### Vijf slimme voorbeelden uit de praktijk Hier zijn vijf voorbeelden van zorgorganisaties die succesvol hun afvalberg hebben verkleind. Ze laten zien dat kleine aanpassingen groot verschil kunnen maken. #### 1. Herbruikbare bekers in plaats van wegwerpbekers In veel zorginstellingen worden dagelijks honderden wegwerpbekers gebruikt voor koffie en thee. Dat is gemakkelijk, maar ook verspillend. Een verpleeghuis in Utrecht stapte over op herbruikbare bekers. Ze kochten 500 duurzame bekers van €2,50 per stuk. Na een jaar bespaarden ze €1.200 op afvalverwerking en aankoop van wegwerpbekers. Bovendien kregen ze positieve reacties van bewoners en personeel. #### 2. Afvalscheiding op de afdeling Een ziekenhuis in Rotterdam introduceerde een systeem voor afvalscheiding direct op de afdeling. Ze plaatsten aparte bakken voor plastic, papier, glas en restafval. Het personeel kreeg een korte training over wat waar hoort. Binnen zes maanden daalde het restafval met 30%. Dit leverde een besparing op van €8.000 per jaar, omdat minder afval naar de verbrandingsoven ging. #### 3. Minder verpakkingsmateriaal bij leveringen Sommige zorgorganisaties werken samen met leveranciers om verpakkingen te minimaliseren. Een thuiszorgorganisatie in Amsterdam sprak af dat medische benodigdheden in herbruikbare dozen worden geleverd. Dit scheelde 2.000 kilo karton per jaar. Ook bespaarden ze €500 op inkoop van verpakkingsmateriaal. #### 4. Composteren van organisch afval In een woonzorgcentrum in Den Haag werd een composteerproject gestart. Keukenafval, zoals groente- en fruitresten, wordt nu verzameld en gecomposteerd. De compost wordt gebruikt voor de tuin en moestuin van het centrum. Bewoners doen actief mee en vinden het leuk om te zien hoe hun afval weer nuttig wordt. Dit project kostte €300 voor een compostbak, maar bespaart jaarlijks €400 op afvalverwerking. #### 5. Digitalisering van papierstromen Een groot ziekenhuis in Eindhoven digitaliseerde hun administratie. Patiëntendossiers, facturen en notities worden nu digitaal verwerkt. Dit verminderde het papierverbruik met 40%. De besparing op papier en afvalverwerking bedroeg €15.000 per jaar. Bovendien is het nu makkelijker om informatie te delen en te archiveren. ### Wat kun jij doen? Deze voorbeelden laten zien dat afvalvermindering in de zorg haalbaar is. Het begint met bewustwording en kleine stappen. Of je nu in een verpleeghuis, ziekenhuis of thuiszorg werkt, er zijn altijd mogelijkheden om te verbeteren. Denk aan het bespreken van afvalbeleid met collega's, het kiezen voor duurzame alternatieven of het betrekken van bewoners bij initiatieven. De Week zonder Afval is een mooie kans om te starten. Maar het echte werk begint daarna. Door structureel te blijven verbeteren, kun je als zorgorganisatie bijdragen aan een schonere wereld én kosten besparen.