175 zorgorganisaties strijden tegen afvalberg: 5 slimme besparingen

Margriet Bos · 2026-05-29

De zorgsector produceert jaarlijks een enorme berg afval. Denk aan wegwerphandschoenen, plastic verpakkingen en etensresten. Maar daar komt verandering in. Maar liefst 175 zorgorganisaties doen mee aan de landelijke Week zonder Afval. Ze willen samen een kwart minder restafval in 2026. Dat is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor de portemonnee. Benieuwd hoe ze dat doen? We delen vijf succesvolle voorbeelden die je zelf kunt toepassen. ### Waarom afval verminderen in de zorg? De zorgsector is verantwoordelijk voor een flink deel van de Nederlandse afvalberg. Elke dag worden duizenden kilo's aan materialen weggegooid. Denk aan plastic, papier, en medisch afval. De Green Deal Zorg streeft naar een circulaire economie in 2050. Maar de eerste stap is al in 2026: een kwart minder restafval. Dat klinkt ambitieus, maar het is haalbaar. Alle medewerkers spelen een rol. Van de schoonmaker tot de arts. Iedereen kan bijdragen.  ### Voorbeeld 1: Herbruikbare bekers in plaats van wegwerpbekers Een van de grootste afvalstromen in ziekenhuizen zijn plastic bekertjes. Patiënten en bezoekers gebruiken ze voor koffie, water of thee. Veel organisaties stappen nu over op herbruikbare bekers. Die worden na gebruik gewassen en opnieuw ingezet. Het kost wat meer moeite, maar het bespaart duizenden kilo's plastic per jaar. Bovendien scheelt het in de kosten. Eenmalige aanschaf van herbruikbare bekers verdient zich snel terug. ### Voorbeeld 2: Slim sorteren van afval Veel zorginstellingen gooien nog te veel afval in de verkeerde bak. Plastic bij het restafval, papier bij het plastic. Dat is zonde. Door duidelijke instructies en kleurcodes kunnen medewerkers beter sorteren. Sommige organisaties hebben speciale afvalcoaches aangesteld. Zij lopen rond en geven tips. Het resultaat? Minder restafval en meer recyclagematerialen. En dat levert geld op, want afvalverwerking is duur. ### Voorbeeld 3: Minder verpakkingsmateriaal Leveranciers sturen vaak producten in overmatige verpakkingen. Denk aan doosjes in doosjes, of plastic om elke losse schroef. Zorgorganisaties vragen nu aan leveranciers om minder verpakkingsmateriaal te gebruiken. Sommige gaan nog een stap verder: ze kiezen voor retourverpakkingen. Die gaan na gebruik terug naar de leverancier. Een simpele aanpassing met groot effect. ### Voorbeeld 4: Voedselverspilling tegengaan In de keuken van zorginstellingen gaat veel eten verloren. Patiënten krijgen maaltijden die ze niet opeten, of er wordt te veel ingekocht. Door beter te plannen en porties aan te passen, daalt de voedselverspilling. Sommige organisaties werken samen met lokale voedselbanken. Wat over is, gaat naar mensen die het nodig hebben. Dat is duurzaam en sociaal. ### Voorbeeld 5: Digitalisering van administratie Papier is nog altijd een grote afvalstroom. Denk aan formulieren, rapporten en notities. Door over te stappen op digitale systemen, besparen organisaties bergen papier. Patiëntendossiers, afspraken en recepten kunnen allemaal digitaal. Het kost eenmalig investering in software, maar daarna bespaar je op papier, printkosten en opslag. ### Wat kun jij doen? Of je nu in een verzorgingstehuis werkt of in een ziekenhuis, je kunt zelf ook bijdragen. Begin klein: let op wat je weggooit. Gebruik een herbruikbare beker. Sorteer afval correct. Elk beetje helpt. Samen kunnen we de afvalberg verkleinen. En dat is niet alleen goed voor de planeet, maar ook voor de zorgkosten. Win-win, toch?